الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
407
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
74 و من كتاب له عليه السلام كَتَبَهُ بَيْنَ رَبيعَةَ وَالْيَمَنِ وَنُقِلَ مِنْ خَطِّ هِشام بْنِ الْكَلْبي از عهدنامههاى امام عليه السلام براى قبيلهء ربيعه و يمن مىباشد كه از خط هشام بن كلبى نقل شده است . « 1 » نامه در يك نگاه همانگونه قبلا اشاره شد اين كلام ، متن پيماننامهاى است كه حضرت على عليه السلام براى اهل يمن و طايفهء ربيعه نگاشته و مفاد آن اين است كه آنها بايد
--> ( 1 ) . سند نامه : همانگونه كه در عنوان آمده اين قسمت از نامهء امام نيست ، بلكه متن پيمانى است كه حضرت براى دو قبيله از قبايل عرب نگاشته است . صاحب كتاب مصادر نهجالبلاغه در ذيل آن چنين مىنويسد كه سيد رضى مشكل بحث و گفتوگو دربارهء مصدر اصلى اين پيماننامه را براى ما حل كرده ، زيرا با صراحت مىگويد : آن را از خط « هشام بن كلبى » نقل كرده است . نويسندهء مزبور در پاورقى كتابش « هشام بن كلبى » را چنين معرفى مىكند كه نام او « هشام بن محمد » است و از عالمان به تاريخ عرب و اخبار و نسبهاى آنهاست . او يكى از كسانى است كه سخنان و خطبههاى اميرمؤمنان على عليه السلام را پيش از سيّد رضى گردآورى كرده بود و در سنهء 205 يا 206 چشم از جهان فرو بسته است ( در واقع او از معاصران امام على بن موسىالرضا عليه السلام بوده است ) ، ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 3 ، ص 465 )